เลี้ยง “หอยทาก” รีดเมือก สร้างรายได้กว่า 30,000 บาท/เดือน (เมือกหอย ลิตรละ 15,000 บาท) มีตลาดรองรับ

หอยทาก สัตว์ชนิดหนึ่งที่เราเห็นกันอยู่ทุกวันแทบจะทุกที่ ในเบื้องลึกรายละเอียดเราคงไม่เคยรู้กันมาก่อนว่าหอยทากที่เราเห็นกระดืบๆ อยู่ทั่วไปทุกหนแห่งมันกินอะไรเป็นอาหาร พอได้มาร่วมเดินทางทริปนี้ทำให้เรารู้จักหอยทากกันมากขึ้น

หอยทากในบ้านเรามีหลายสายพันธุ์ สายพันธุ์หนึ่งมีถิ่นกำเนิดอยู่ที่แอฟริกา ชื่อพันธุ์ Achatina fulica หรือเรียกสั้นๆ ว่า อาช่า หอยทากสายพันธุ์นี้เข้ามาตั้งแต่สมัยสงครามโลก ทหารญี่ปุ่นนำเข้ามากินเป็นอาหารของกองทัพหลังจากสงครามจบลงได้ทิ้งหอยทากนี้ให้อยู่ในระบบนิเวศน์ของบ้านเรา

หอยทากอาช่าเป็นหอยทากที่สามารถวางไข่ได้ทุกตัว (มี 2 เพศในตัวเดียวกัน) แต่ละตัววางไข่ครั้งละ 1000 ฟอง แล้วโอกาสรอดเป็นตัวหอยทากสูงถึง 50% เติบโตและขยายพันธุ์ได้ดีในเมืองไทย อินเดีย อินโดนีเซีย ฯลฯ

อาหารของหอยอาช่าคือใบไม้ในบ้านเรามันสามารถกินเป็นอาหารได้ 100 กว่าชนิด รวมทั้งข้าว ผิวเปลือกไม้ พืชผักต่างๆ ของเกษตรกร ทำให้เกิดความเสียหายให้พืชผักต่างๆ ปีละ 1000 ล้านบาท

เมื่อก่อนมีแต่คนรังเกียจหอยทาก พบที่ไหนเขี่ยทำลายทิ้งที่นั่น แต่เมื่อรู้ว่าเมือกหอยทากมีประโยชน์นำมาผลิต เป็นส่วนผสมในเครื่องสำอางชั้นเยี่ยมได้ หอยทาก…สัตว์โลกวิถี “สโลว์ไลฟ์” สายพันธุ์นี้เลยกลายเป็นที่สนใจให้ชาวบ้านหลายพื้นที่หันมาเลี้ยงเป็นอาชีพ

“มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) ศึกษาพบว่าหลังรีดเมือกออกมาแล้วนำไปผ่านกระบวนการฆ่าเชื้อ เมือกหอยทากมีคุณสมบัติโดดเด่นในด้านต่อต้านเชื้อแบคทีเรีย

มีโปรทีนเปปไทน์ช่วยทำให้ผิวชุ่มชื้น ลดริ้วรอย ช่วยให้รอยแผลสิวหายเร็ว ประกอบกับวงการเครื่องสำอางมีความต้องการสูง ปี 2559 ครูเรือนใจ อิศรางกูร ณ อยุธยา สมาชิกบริษัท อาช่าไทย อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ได้มาส่งเสริมให้ชาวบ้านหันมาเลี้ยงหอยทากเป็นอาชีพเสริม พร้อมรับซื้อเมือกหอยทากราคาลิตรละ 15,000 บาท”

วิธีการเลี้ยงหอยทากเป็นอะไรที่ลงทุนไม่มาก ไม่ต้องอาศัยอะไรที่เป็นพิเศษไปกว่าสภาพแวดล้อมปกติที่เราเห็นหอยทากเดินไปเดินมานั่นแหละ หลังจากได้ทดลองเลี้ยงหอยทากกันมานานประมาณ 8 เดือน ก็พบว่าวิธีการเลี้ยงหอยทากแบ่งออกเป็น 3 แบบ คือทำกรงให้หอยทากอยู่กับดิน แบบกรงยกสูงจากพื้น และแบบท่อซีเมนต์

เนื่องจากหอยทากเป็นสัตว์ที่กินพืชได้มากมายหลายชนิดอาหารหอยทากจึงไม่ใช่ของหายาก แล้วแต่เทคนิคการเลี้ยงของแต่ละคน แต่เน้นว่าพืชผักที่เอามาให้หอยทากกินนั้นจะต้องไม่มีสารเคมี ไม่มียาฆ่าแมลง ควรเป็นผักที่ปลูกเองเพื่อใช้เลี้ยงหอยทาก พื้นที่จำนวนไม่มากก็สามารถเลี้ยงหอยทากได้หลายพันตัว

การเพาะเลี้ยงหอยทากต้องเน้นความสะอาดเป็นหลัก นอกจากให้กินผักปลอดสารพิษหรือผักออร์แกนิกส์ปลูกเองแล้ว เมื่อได้หอยทากจากธรรมชาติที่รับซื้อจากชาวบ้านต้องนำมาทำความสะอาดล้างตัวหอยทาก ให้กินกระดาษทิซซู่ในช่วงแรกเพื่อเป็นการดีทอกซ์ภายในให้หอยทากก่อนจะนำหอยทากเข้ากรงเลี้ยง

การเก็บเมือกของหอยทากเป็นอะไรที่ใหม่สำหรับเกษตรกรไทย แต่ได้รับความรู้จาก อาจารย์ ดร.ปราโมทย์ ชำนาญปืน และ อาจารย์ ดร.ธีรศักดิ์ เอโกบล คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ มาแนะนำวิธีการเก็บเมือกหอยทาก ด้วยการใช้น้ำพ่นบริเวณหลังคอหอยทาก ถ้าหากหอยทากหดเข้าไปในกระดองก็พ่นน้ำเข้าไปบริเวณปากกระดอง

แต่ละตัวใช้เวลาประมาณ 1 นาที เป็นวิธีการเก็บเมือกหอยทากตามมาตรฐานสากลที่ใช้ทั่วไปในยุโรป และหอยทกก็จะยังมีชีวิตอยู่ต่อไปได้ปกติ จากนั้นแล้วต้องนำเมือกที่ได้เข้าแช่แข็งในช่องฟรีซทันที การเก็บเมือกต้องใส่ถุงมือ สวมหมวกและหน้ากาก เพื่อให้เมือกที่ได้ไม่มีสิ่งเจือปน

หอยทากที่เลี้ยงเป็นอย่างดีก็จะสามารถวางไข่ได้จำนวนมากและโอกาสรอดค่อนข้างสูงกว่าหอยทากในธรรมชาติ แต่ละครั้งหอยทากวางไข่ประมาณ 1000 ฟอง และยังวางไข่ได้ทุกตัว เพียงไม่นานไข่หอยทากก็จะโตเต็มวัย

การเริ่มต้นเลี้ยงหอยทากเกษตรกรผู้เลี้ยงหอยทากจะประกาศหาซื้อหอยทากจากชาวบ้าน ในราคากิโลกรัมละ 20 บาท ในช่วงแรกทำให้เกิดรายได้กระจายให้ชาวบ้านและเป็นการกำจัดศัตรูพืชได้ดีอีกทางหนึ่งด้วย ทุกวันนี้มีคนหันมาทำฟาร์มหอยทากจำนวนเกือบ 70 ราย ในจังหวัดนครนายก และปราจีนบุรี

คุณ ธันยพร ชินคชบาล ผู้อำนวยการการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย หนึ่งในเกษตรกรรุ่นบุกเบิกในการเลี้ยงหอยทาก ได้ทำการทดลองเลี้ยงหอยทากเนื่องจากบริษัทเอเดนขอให้ช่วยแนะนำอาชีพเลี้ยงหอยทากให้เกษตรกร “…แต่การจะแนะนำคนอื่นได้ ตนเองต้องลองทำให้เห็นผลก่อน…” คุณธันยพร กล่าว

พร้อมกับเปิดเผยฟาร์มหอยทากที่สร้างติดกับพื้นเหมือนเล้าไก่ ที่มีหอยทากจำนวน 3000 ตัว ด้วยเงินลงทุนในช่วงแรก 40,000 บาท ตอนนี้เก็บเมือกหอยทากส่งขายมีรายได้รวม 100,000 บาทโดยประมาณ ในแต่ละเดือนถ้าอาหารการกินอุดมสมบูรณ์

หอยทากแต่ละตัวจะให้เมือกเฉลี่ยคิดเป็นเงินได้ตัวละ 10 บาท ในบางเดือนที่หอยทากให้เมือกเต็มที่ คุณธันยพรจึงมีรายได้สูงถึง 30,000 บาทเลยทีเดียว ส่วนอาหารที่ใช้ให้ถั่วงอกนั้น คุณ ธันยพร ใช้วิธีการเพาะถั่วเขียวเพื่อน้ำเอาต้นถั่วงอกไปเป็นอาหารหอยทาก แต่ละเดือนต้นทุนค่าถั่วงอกประมาณ 2000 บาท

ขอบคุณข้อมูลจาก : ศูนย์รวมความรู้การเกษตร , touronthai , MGR Online